Zaproszenie

I Międzynarodowa Interdyscyplinarna Konferencja Humanistów „Vestigia”
Spotkanie 1: Tropami zdrady

VESTIGIA – CFP – PL

VESTIGIA – FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY

Zdrada jest pojęciem, które intryguje i nierzadko budzi emocje. Wokół wielu wydarzeń i postaw kojarzonych ze zdradą oraz licznych jej aspektów trwają niekończące się dyskusje. Niektóre niewierności postrzegane są jako jednoznacznie negatywne, dla innych szuka się usprawiedliwienia. Ale czym właściwie jest zdrada? Czy termin ten bywa nadużywany? Czy nie obejmujemy nim innych bardziej szczegółowych terminów? Kiedy można więc go stosować z pełną odpowiedzialnością, a kiedy jest krzywdzący? Wieloaspektowy wymiar tytułowego zjawiska i możliwości dyskusji, jakie ono stwarza, pozwalają na zainteresowanie nim badaczy obszarów nauk humanistycznych i społecznych.

Proponujemy podjęcie refleksji na temat genezy i ewoluowania znaczenia tego pojęcia przez stulecia. Czy zdrada zawsze była postrzegana jednoznacznie przez wszystkie społeczeństwa i ich reprezentantów? Czy też wyobrażenia o zdradzie i zdrajcach ulegały przekształceniom w kolejnych epokach? Kim był zdrajca? Kogo i co mógł zdradzić? Czy postrzeganie zdrady zależało od przynależności do różnych warstw, stanów, grup społecznych? Czy też kwestia ta nie miała żadnego znaczenia? Co uważało za zdradę i jak karało ją dawne, a jak współczesne prawo? Jakie przemiany w mentalności i obyczajowości doprowadzały do zmian w prawie i w moralności?

Zachęcamy, aby przyjrzeć się jak zdrady są postrzegane w różnych kulturach, jak są kodowane i interpretowane oraz w jakie narracje i formy/odmiany „ubierają” zdradę poszczególne społeczności i grupy. Na ile relatywizują rozumienie zdrady?

Możemy zastanowić się czy zdrada jest uprawomocnionym skojarzeniem w przypadku badań prowadzonych, np. w antropologii kulturowo-społecznej; w sytuacji badawczej, w której mamy do czynienia z dylematami etycznymi związanymi z ochroną informacji, tożsamości badanych, wchodzenia z nimi w relacje oparte na lojalności i wymianie, z procesem docierania do informacji wrażliwych lub trudnych, a powinnością zachowania rzetelności, wiarygodności oraz transparentności badawczej.

Stawiamy pytanie wokół jakich zagadnień związanych ze zdradą prowadzą dyskusje filozofowie? Zachęcamy, aby poszukać filozoficznych reinterpretacji zdrady również poza oczywistymi kontekstami moralności i zła. Jak się ma zdrada do aspektów poznawczych i rozwoju – czy można w ogóle mówić o zdradzie poglądów? Czy zdrada jest tematem dla estetyków? Na przykład, czy słusznie mówimy, że ekspresja jest zdradą emocji?

Kolejne proponowane obszary refleksji to doświadczanie i przeżywanie zdrady. Jak postrzegał i postrzega ją człowiek jako jednostka? Jak w obliczu zdrady zachowywały się i zachowują społeczności, a jak pojedynczy ludzie? Jakie koszty moralne i psychologiczne ponosili i ponoszą zdradzający i zdradzani? Czy z punktu widzenia psychologicznego i psychohistorycznego człowiek-jednostka dawniej i dziś odczuwa podobne emocje jako zdrajca i zdradzany? Czym kierowali się zdrajcy? Jak argumentowali swoje postępowanie? Co czuli zdradzani?

Jakie skutki przynosiła zdrada? Do powstania jakich utworów literackich, dzieł sztuk plastycznych i muzycznych oraz źródeł historycznych przyczyniła się ona w swych różnorodnych aspektach? Czy badania historyków i archeologów mogą przybliżyć przypadki zdrady, których skutkiem było wyjawienie tajemnicy: receptury, technologii, miejsca ukrycia depozytu, miejsca i czasu zaplanowanego wydarzenia? Nad jakimi reliktami kultury materialnej, które uległy destrukcji w jej wyniku archeologowie prowadzą swoje badania? A może odwrotnie, prowadzą badania nad artefaktami i obiektami, które powstały po wydarzeniach, u podstaw których legła zdrada? Może właśnie w jej wyniku nastąpił rozkwit ośrodka albo społeczności?

Prosimy o zgłaszanie referatów zarówno analizujących pojedyncze przypadki, jak i syntetyzujących różne wątki zjawiska. Dla podkreślenia interdyscyplinarności konferencji zachęcamy badaczy różnych dyscyplin do podejmowania analizy wybranego wątku z punktu widzenia różnych nauk. Jeden przypadek (np. zdrada konkretnego ośrodka/człowieka) jako materiał do pracy nad zagadnieniem zarówno dla historyka literatury (motyw wykorzystywany w dziełach literackich), jak i archeologa (badania nad pozostałościami materialnymi), historyka sztuki (dzieła obrazujące temat zdrady, dzieje twórców i mecenasów), filmoznawcy (motyw obecny w obrazach filmowych) i innych badaczy. Analiza lub synteza łączyć może wówczas różne punkty widzenia, tworząc wielowarstwowy obraz tego samego motywu.

Zachęcamy również do zgłaszania referatów, które kończyć będą się tezą do dyskusji. Temat zdrady jest bowiem w wielu aspektach wyjątkowo kontrowersyjny i pobudzający do stawiania szeregu pytań, na które często nie ma prostej odpowiedzi. Celem konferencji jest zarówno uwypuklenie znaczenia pojęcia zdrady w badaniach humanistycznych, jak i zwrócenie uwagi na wyniszczające aspekty tzw. dyskursu zdrady.

  • Zapraszamy do przesłania propozycji referatu wraz z abstraktem (max. 500 słów) do 28 lutego 2018 r. na adres: vestigia@uni.lodz.pl
  • Abstrakty poddane zostaną ocenie. Decyzję o przyjęciu propozycji referatu przekażemy drogą mailową do 21 marca 2018 r.
  • Wszelkie informacje można uzyskać mailowo (vestigia@uni.lodz.pl) lub pod numerem telefonu: 667-868-400 (mgr Alina Barczyk)